Mi-iuy trommelvis (Chinese trommelvis, Swart trommelvis, Mi-iuy trommelvis spesie)

Miichthys miiuy, ook bekend as die Chinese trommelvis, Swart trommelvis of Mi-iuy trommelvis spesie, is 'n groot, meervoudig gebruikte vissoort uit die familie van die Trommelvisse (Miiuyidae). Dit is een van die grootste visse wat in die Noordwes-Pasifiese Oseaan voorkom en word vaak in Suid- en Oos-Azië gevaarlik gejag vir sy vleis en visolie. Die soort bereik tot 2 meter lang en kan meer as 100 kilogram weeg, wat dit tot een van die gewigtigste kustevisspesies in die regionale visvrywaardige ekosisteme maak. Hoewel dit nie 'n algemene vis is vir vissery op nuwe gronde nie, word dit tans beskou as 'n belangrike kommer in die visbestandbeheer van Azië, veral weens die toenemende druk van kommersiële vissery. Die Mi-iuy trommelvis is gekenmerk deur sy donker, swartlike vel, groot mond met skerp tande en 'n krachtige liggaam dat goed aangepas is vir die jage van ander visse. Dit is 'n wader vis wat in die laer waterlae van die kuslyne leef en soms in groepies beweeg. Die soort het 'n unieke evolusionêre geskiedenis en is die enigste lid van die genus Miichthys, wat dit biologies en geneties uniek maak.

Die wetenskaplike naam Miichthys miiuy is afgelei uit 'n mengsel van Griekse en Japannese woorde. "Miichthys" is 'n samestelling van die Japannese woord "miy" (mii), wat verwys na die stad Mii in Japan, en "ichthys", wat Grieks is vir "vis". Hierdie benaming dui op die oorsprong van die eerste beskrywing van die soort in Japan, hoewel die vis self nie noodwendig in hierdie gebied baie algemeen is nie. Die tweede deel van die naam, miiuy, is 'n aanhaling van die Japannese term wat die vis aandui – 'miiuy' of 'miiu'. Die soort is oorspronklik beskryf deur die Duitse natuurwetenskapper Johann Friedrich Gmelin in 1789 onder die naam Pleuronectes miiuy. Later is dit herbenoem tot Miichthys miiuy toe die genus Miichthys geskep is om die unieke kenmerke van hierdie vis te reflekteer, veral in verband met sy skeletstruktuur en die manier waarop dit vissery op die kuslyne uitvoer. Die Afrikaanse name "Mi-iuy trommelvis" is 'n direkte vertaling van die Chinese en Japannese benamings, terwyl "Swart trommelvis" verwys na die donker kleur van die vel, wat die vis onderskei van ander trommelvisse. "Chinese trommelvis" verwys na die hoofgebied van verspreiding en gebruik, veral in China, waar die vis sedert millennia gejag en geëet word. Die naam "trommelvis" verwys na die vorm van die kop en die dik, sterk lyf wat vergelykbaar is met 'n trommel of seng, wat die vis se fysieke identiteit versterk. Die benamings is almal in gebruik in wetenskaplike, kommersiële en kulturele kontekste, en hulle spreek die historiese en geografiese betekenis van die soort aan.

Die Mi-iuy trommelvis is 'n groot, krachtige vis met 'n lang, smalle lyf wat tydens volwassenheid tot 2 meter kan bereik, met sommige individue tot 2,5 meter lang en meer as 100 kg gewig. Die liggaam is breed aan die voorste deel en minder uitgespreid aan die agterste, wat die vis 'n asemloosheid gee wat dit goed laat beweeg in die water. Die kop is groot, plat en ronde, met 'n groot mond wat byna die helfte van die kop beslaan. Die tande is skerp en agteruit gerigte, wat die vis toelaat om groot prooi te vang en vas te hou. Die oë is groot en liggend op die bo- of reël van die kop, wat 'n uitstekende oogvermoë bied in die duister waters waar die vis vaak beweeg. Die vel is glad en blinkend, meestal donker swart of blouswart, met 'n ligte glans wat in die sonlig helder kan opskyn. Sommige individue het 'n bietjie silwer of grys tint aan die buik, maar die meeste is net donker. Die vinnige, korte pootvinnige vinnigheid (dorsale) is lank en begin naby die kop, terwyl die agtervinnig (anal) dieselfde lengte het en langs die onderkant van die lyf lê. Die stertvin is breë en vinnig, wat die vis 'n snelle, doeltreffende swemvermoë gee. Die vinnighede het geen harde strukture nie, maar is bedek met 'n dun, soepele membraan wat die vinnigheid se beweging verbeter. Die brilvinnig (pectoral) is relatief kort en klein in vergelyking met ander trommelvisse, wat dui op 'n minder aktiewe beweging in die water. Die vis het 'n sterk skelet met 'n dubbele ruggraat, wat die liggaam stabiliseer en toelaat vir die kragtige bewegings wat nodig is om prooi te jag. Die organisme is ontwikkel vir die jage van ander visse, en die ontwikkeling van die mond en tande is aangepas vir 'n invasiewe vangstrategie. Die Mi-iuy trommelvis is ook opvallend omdat dit geen vetvel het nie, wat die vleis 'n skoon, min vettig smaak gee wat baie gewild is in die gastronomiese industrie.

Miichthys miiuy het 'n beperkte, maar wèl-gevestigde verspreiding in die Noordwes-Pasifiese Oseaan, met die hoofgebied van voorkoms in die kuswater van Suid- en Oos-Azië. Die soort is algemeen in die Chinees See, die Japanse See, die Koreaanse See en die Oost-Chinese See, en word ook gevind in die noordelike delen van die Grote Oceaanhaf van die Filipyne. In China is die vis in die provinsies Fujian, Guangdong, Zhejiang en Shandong algemeen, en daar is ook meldings van voorkoms in die ooste van Taiwan. In Suid-Korea is die Mi-iuy trommelvis 'n belangrike vis in die kusvissery van die Jeju-eiland en die suidelike kuslyne. In Japan word die vis gevind in die ooste van Honshu, Kyushu en deur die Kuroshio-stroom. Die soort is nie in die Suid-Chinese See of die Indiese Oseaan aangetref nie, wat dui op 'n beperkte geografiese grens. Die verspreiding word beïnvloed deur temperatuur, die diepte van die water, en die teenwoordigheid van voedselbronne. Die Mi-iuy trommelvis is 'n koelwater- of gematigde-watersoort wat nie in warm tropiese waters goed aangepas is nie. Die soort beweeg soms in groepies, veral tydens die reproduksieperiode, en kan in die wintermaande in die dieper water van die kuslyne verdwyn. Daar is geen betroubare dokumentasie van die soort in die Amerikaanse kuswater of in die Atlantiese Oseaan nie, wat dui op 'n begrensde globale verspreiding. Die oorspronklike verspreiding word nou bedreig deur klimaatverandering, oorjag en habitatverlies, wat die soort in sekere dele van sy leefgebied uitwis.

Die Mi-iuy trommelvis leef hoofsaaklik in die kuswater van die Noordwes-Pasifiese Oseaan, waar die water diep is en die bodem bestaan uit sand, modder of rots. Die soort is meestal gevind in waters tussen 50 en 300 meter diepgang, hoewel jonger individue in die oppervlakwater (tot 50 meter) kan voorkom. Die kuslyne waar die vis voorkom, het 'n gematigde klimaat met jaargemiddelde temperature tussen 12°C en 20°C, wat ideaal is vir die soort. Die Mi-iuy trommelvis is 'n pelagiese vis wat nie aan die bodem vastsit nie, maar in die middel van die waterkolom beweeg. Dit verkies water wat nie te wolkeloos is nie, en waar die waterkwaliteit goed is met 'n hoë suurstofinhoud. Die vis word gewoonlik gevind in areas met goeie waterbeweging, soos langs kuslyne, in kanoë, of naby die rand van die kontinentale plattegrond. Die soort is ook aangetref in die ooste van die Chinees See, waar die water sterk gestuur word deur die Kuroshio-stroom, wat die vis toelaat om groot afstande te beweeg. Die leefomgewing word beïnvloed deur menslike aktiwiteite soos visvissery, olie- en gasontginning, en oorlogsgeweld in die see, wat die kwaliteit van die water kan verslechter. Die Mi-iuy trommelvis is nie bekend vir die gebruik van koraalriff of mangrovegebiede nie, wat dui op 'n beperkte verskeidenheid in habitatkeuse. Die soort is gevoelig vir veranderinge in die watertemperatuur en sal in warm water van meer as 25°C moeilik oorleef. In die winter maande trek die vis soms in die dieper waters terug, waar die temperatuur stabiel is.

Die Mi-iuy trommelvis word tans beskou as 'n bedreigde soort op die Rode Lys van die Internasionale Unie vir Natuurbesering (IUCN), met 'n status van "Bedreigd" (Vulnerable). Die bevolking het dramaties afgeneem in die afgelope 30 jaar as gevolg van intensiewe kommersiële vissery, vooral in China, Suid-Korea en Japan. Die IUCN het berigte dat die bevolking in die oorspronklike leefgebiede met meer as 60% afgeval het sedert 1990. Die oorjag is vererger deur die gebruik van moderne visserystelsels soos trawls, grotvissery en nette met klein gatgrootte wat jong individue ook vang. Die soort het 'n lae reproduktiewe snelheid en groei, wat die herstel van die bevolking vertraag. In sommige dele van die Chinees See is die vis so selde dat hy nie meer in plaaslike markte gevind word nie. In Suid-Korea is die vissery beperk tot bepaalde seisoene, maar die regulasies word nie altyd gehandhaaf nie. Die Chinese regering het in 2015 'n tijdelike verbod op die vissery van Mi-iuy trommelvis ingevoer, maar dit was nie doeltreffend nie. Die huidige stand is daardie die soort in die wild in 'n kritieke toestand is, en die kans op uitsterving is nie buite die rede nie. Wetenskaplikes waarsku dat as geen drastiese maatreëls geneem word nie, die soort binne die komende 20 jaar uit die wilde kan verdwyn. Die bevolkingsstatus word voorts beïnvloed deur klimaatverandering, wat die watertemperatuur verander en die voedselketen verstoer.

Die Mi-iuy trommelvis het 'n lang lewenscykel en 'n lae reproduktiewe snelheid, wat die herstel van die bevolking bemoeilik. Die soort bereik geslagsgewrig in die ouderdom van 4 tot 6 jaar, afhangende van die leefomgewing en voeding. Die reproduksieperiode vind plaas in die voorjaar, tussen Maart en Mei, wanneer die watertemperatuur tussen 14°C en 18°C is. Vroulike individue vang eiers uit in groepies, en elke vrou kan tot 1 miljoen eiers produkeer per seisoen. Die eiers is klein, drijfwater, en word in die oppervlakwater losgelaat, waar hulle met die stroom versprei word. Die ontwikkeling van die eiers neem ongeveer 3 tot 4 dae, afhangende van die temperatuur. Die jong visse, of larwes, is swemend en begin met die vangs van klein plankton in die eerste week. Na 2 weke begin hulle met die vangs van klein visse en kriewes. Die jong visse groei stadig en bereik 'n lengte van 30 cm na 2 jaar. Die soort het 'n potensiële lewensduur van meer as 20 jaar, met sommige individue wat tot 25 jaar lewe. Die volwasse visse beweeg in groepies tydens die reproduksieperiode, wat die kans op paring verhoog. Die vrugbaarheid is hoog, maar die oorlewing van jong visse is laag weens predasie, vissery en habitatverlies. Die lewenscykel is dus geaffekteer deur menslike aktiwiteite, wat die jong generasies in gevaar bring.

Die Mi-iuy trommelvis is 'n karnivoore vis wat primêr op ander visse jaag. Sy voeding bestaan hoofsaaklik uit klein tot middelgroot visse soos herring, sardien, kabeljou en ander trommelvisse. Die vis gebruik ook insekte, kriewes en kreeftjies as voedsel, veral in die jong stadium. Die groot mond en skerpe tande maak dit moontlik vir die vis om groot prooi te vang en te verslind. Die Mi-iuy trommelvis is 'n aktiewe jagter wat in die water kolom beweeg en met behulp van sy groot oë en gevoelige sensorstelsel die prooi opspoor. Dit jag meestal in die vroeë oggend of laat aand, wanneer die water donkerder is en die prooi minder waaksaam is. Die vis is nie 'n graasvanger nie en gebruik geen filtervoeding nie. Die voeding is sterk afhanklik van die beschikbaarheid van prooi, wat deur vissery en klimaatverandering beïnvloed word. Wanneer die prooi skaars is, kan die vis groter risiko's neem om voedsel te vind, wat hom blootstel aan vissery. Die voedingsgewoontes is belangrik in die voedselketen, want die Mi-iuy trommelvis funksioneer as 'n toppredator in sy ekosisteem.

Die Mi-iuy trommelvis is 'n solitarie of klein-groepsvissie wat meestal alleen of in klein groepies van 3 tot 8 individue beweeg. Die vis is aktief tydens die dag en nag, maar het 'n voorkeur vir die vroeë oggend- en laat-aandure. Hy beweeg in die middel van die waterkolom en is nie aan die bodem gebonde nie. Die vis is 'n uiters beweeglike en vinnige swemmer wat gebruik maak van sy sterke stertvin en vinnighede om te jage of te vlug. Hy is ook bekend vir sy vreesloosheid teenoor menslike aktiviteite, wat die vis makliker maak om te vang. Die Mi-iuy trommelvis is nie 'n migrerende soort nie, maar beweeg soms in die wintermaande in die dieper waters terug. Die vis gebruik sy groot oë en gevoelige oororgane om beweging en geluide in die water te registreer. Hy is ook in staat om die waterdruk te voel, wat hom help om in die diepte te navigeer. Die gedrag is gevoelig vir veranderinge in die omgewing, soos lawaai van vaartuie of veranderinge in die waterkwaliteit. In groepies kan die vis 'n gemeenskaplike jaggedrag vertoon, waar hulle saam beweeg om prooi te verdryf. Die vis is nie agressief teenoor ander visse nie, tensy dit gevaar of voedsel dreig.

Die Mi-iuy trommelvis is 'n belangrike vis in die kommersiële vissery van Suid- en Oos-Azië, veral in China, Suid-Korea en Japan. Die vis word gevang met behulp van trawls, grotvissery en vaste nette, met die grootste vissery in die Chinees See. Die vissery is meestal in die voorjaar en vroeg-summer, wanneer die vis in die oppervlakwater beweeg. Die vissery is groot-skaal en word vaak deur vlootvisserye uitgevoer, wat die bevolking hard tref. In Suid-Korea is die vissery beperk tot bepaalde seisoene en area, maar die regulasies word nie altyd nagekom nie. Amateurrusvissery is minder algemeen, maar word in sommige dele van China en Japan praktiseer, veral in plekke waar die vis nog steeds gevind word. Die vis word ook gevang in klein visvlotte en met handnette, maar dit is nie 'n groot bron van inkome nie. Die vissery is bedreig deur die feit dat die vis vinnig uitgewys word en geen vordering in die populasiemanagement plaasvind nie. Die kommersiële waarde is hoog, met die vleis verkope in supermarkte en markte teen hoë prys. Die vis is ook gebruik vir visolie en voeder in die veebedryf.

Die Mi-iuy trommelvis is 'n belangrike produk in die internasionale vishandel, veral in Azië. Die vleis word verskeie kere verkoop as 'n hoëwaardige kos, en word in sushi, stews en gefermenteerde geregtte gebruik. Die vis is ook 'n bron van visolie wat gebruik word in farmaseutika en voedingssupplemente. In wetenskaplike navorsing is die soort belangrik weens sy unieke skeletstruktuur en genetiese kenmerke. Die Mi-iuy trommelvis is die enigste lid van die genus Miichthys, wat dit tot 'n modelorganisme maak vir evolusionêre studies. Navorsers bestudeer die soort om te begryp hoe visse aangepas is aan die jage van groot prooi en hoe die skelet ontwikkel het. Die soort word ook gebruik in biologie- en ekologie-onderwysprogramme. Die wetenskaplike waarde van die soort word verhoog deur die feit dat dit 'n kritieke rol speel in die voedselketen van die Noordwes-Pasifiese Oseaan.

Die Mi-iuy trommelvis speel 'n kritieke rol in die balans van die ekosisteem as 'n toppredator. Deur die beheer van klein vispopulasies, voorkom die soort overpopulasie en die afbraak van die voedselketen. Die uitwis van die soort sou lei tot 'n kettingreaksie in die mariene ekosisteem, wat die biodiversiteit negatief beïnvloed. Beskerming is nodig om die soort te red. In China is 'n verbod op vissery ingevoer, maar dit word nie goed uitgevoer nie. In Suid-Korea is daar beskermingsgebiede, maar die vis word nog steeds gevang. Internasionaal word die soort beskerm deur die CITES-konvensie, wat die handel beperk. Alternatiewe visse word aangeraden om die druk op die Mi-iuy trommelvis te verminder.

Die Mi-iuy trommelvis het 'n ryk kulturele geskiedenis in Suid- en Oos-Azië. In China word die vis sedert die Zhou-dynastie gejag en geëet, en word dit in tradisionele medisyne gebruik. In Japan is die vis 'n simbool van rijkdom en mag, en word dit in kunstwerke en literatuur verteenwoordig. Die vis is ook in mytologie en legende betrokke, waar hy soms as 'n goddelike wezen beskou word. Die kulturele betekenis is nog steeds relevant in moderne tyd.

Mense het 'n komplekse verhouding met die Mi-iuy trommelvis. Die vis word gejag vir voedsel, geld en kultuur, maar ook geëerbare en beskerm. In sommige gemeenskappe is die vis 'n rituele voedsel, en word dit in feesdagreëlings gebruik. In ander plekke is die vis 'n bron van werk en inkome. Die interaksie is egter bedreig deur oorjag en habitatverlies.

Die Mi-iuy trommelvis kan tot 2,5 meter lang word en meer as 100 kg weeg. Dit is die enigste lid van sy genus. Die vis het 'n lewensduur van tot 25 jaar. Die vleis is min vettig en word hoog gepries. Die soort is 'n toppredator in sy ekosisteem.