Rietbok (Rietreekbos)

Die Rietbok is nie gevaarlik vir mense nie, maar kan geïrriteer raak as dit bedreig word. In rare gevalle het dit in die wild ‘n man of vrou aangeval, maar dit was nooit serioos nie. Die grootste gevaar is die verlies van habitat as gevolg van landbou, woningbou, en wateronttrekkings.

Mense is ook ‘n bedreiging deur jagers, alhoewel die Rietbok nie ‘n groot jagvoorwerp is nie. In sommige gebiede word dit gejag vir vleis of leer, maar dit is nie ‘n groot bedreiging nie. Die spesie is ook gevoelig vir motorongelukke, veral in gebiede waar rietveld langs snelwye lê.

Die Rietbok het ‘n belangrike rol in die kulturele lewe van plaaslike volke. In die Xhosa-kultuur word die Rietbok geassosieer met water en lewe, en word dit gebruik in rituele vir die begunstiging van regen. In die Zulu-kultuur is die Rietbok ‘n simbool van skade en verborge lewe, en word dit in legends verteenwoordig.

In die Boer-kultuur is die Rietbok ‘n minstens gewaardeerde diersoort, maar word dit nie as ‘n jagvoorwerp beskou nie. In moderne Suid-Afrika is die Rietbok ‘n symbool van natuurbehoud en verspreiding in publieke kampanjes.

Die jag van die Rietbok is toegelaat in sommige reserve, maar onder strenge regulasies. In Suid-Afrika is ‘n jaglisens nodig, en die jag moet in ‘n gereguleerde omgewing plaasvind. Die maksimum aantal jagtiers per jaar is beperk, en die jag mag nie in nasionale parkes plaasvind nie. Die Rietbok is nie ‘n groot jagvoorwerp nie, en die prys is laag.

• Die Rietbok kan ‘n stert met ‘n wit punt hef om ‘n alarm te gee.
• Die kleintjie kan ‘n doodsklank weergee wanneer bedreig word.
• Die spesie is ‘n belangrike verspreider van grassemmer.
• Die Rietbok is nie ‘n migrerende soort nie, maar kan ‘n beperkte verskuiving maak.
• Die Rietbok is ‘n belangrike model in genetiese navorsing.

Die Rietbok (Redunca arundinum), ook bekend as die Rietreekbos, is ‘n klein tot middelgroot antilope wat voorkom in suidelike en oostelike Afrika. Dit is gekenmerk deur sy donkerbruine of grysbruine vlees, lang, slanke bene en ‘n karakteristieke, opgerigte stert wat dikwels gebruik word vir kommunikasie. Die spesie is goed aangepas aan lewe in dichte rietveld- en grasveldhabitate, waar dit skielik verdwyn indien bedreig word. Die Rietbok is nie ‘n groot jagdvoorwerp nie, maar het belangrike ekologiese en kulturele betekenis. Hoewel dit nie gevaarlik is nie, is dit veral gevoelig vir habitatverlies en menslike aktiwiteite wat sy natuurlike omgewing versteur.

Die wetenskaplike naam Redunca arundinum kom uit die Latyn. Die genus Redunca is afgelei van die Griekse woord redouna, wat ‘n soort wildbeest of antilope verwys, hoewel die presiese oorsprong hiermee onduidelik is. Die spesie-naam arundinum is afgelei van die Latyn arundo, wat “riet” beteken, en verwys direk na die voorkeur van hierdie antilope vir rietveldhabitate. Die algemene naam “Rietbok” is dus letterlik ‘n vertaling van die wetenskaplike naam – “rietantilope”.

Die term “Rietbok” is in die 19de eeu in Suid-Afrika en Namibië begin verskyne in jagers se verslae en etnografiese dokumentasie. In die Vrystaat en Transvaal was die diersoort bekend onder plaaslike name soos “Kroonbok”, “Swaartebok” of “Rietbokkie”, al naargelang van die gebied. Die naam “Rietreekbos” is ‘n meer beskrywende benaming wat verwys na die plantegroei waarin die diersoort vaak voorkom – rietveld, watergras, en struikveld langs riviere. Hierdie naam is nie wetenskaplik, maar word dikwels gebruik in nature-wandelingen en bewaringsprogramme.

Die naam “Rietbok” is ook tydens die koloniale periode in gebruik geneem deur Europese jagers en bioloë wat die diersoort sien as ‘n subspesie van die groter Redunca redunca (Blesbok), maar later gesepareer toe DNA-studies en morfologiese analise aangedui het dat R. arundinum ‘n unieke spesie is met ‘n eie evolusionêre pad. Die naam “Rietbok” is dus nie net ‘n omskrywing van die habitat nie, maar ook ‘n herkenning van die diersoort se unieke identiteit binne die antilope-familie. In sommige plattelandstale word die diersoort nog steeds genoem as “Reetbok” of “Rietboek”, wat die taalkundige ontwikkeling van die naam weerspieël.

Die Rietbok is ‘n klein tot middelgroot antilope met ‘n lengte van tussen 1,2 en 1,5 meter (van neus tot staart), ‘n skouderhoogte van 70 tot 85 cm en ‘n gewig wat wissel tussen 40 en 60 kg. Males is gewoonlik iets groter en swaarder as vroue, met ‘n gemiddelde massa van 55 kg teenoor 45 kg by vroue. Die lyf is slank en gestrek, met lang, dun bene wat die diersoort toelaat om vinnig en doeltreffend deur digte rietveld te beweeg.

Die vlerk van die Rietbok is meestal donkerbruin of grysbruin, met ‘n liggere, bruin- of amberkleurige onderkant. Sommige individue het ‘n ligte, bleekbruine streep langs die rug, terwyl ander ‘n donkerere, bijna swart ruglyn toon. Die kop is relatief klein met ‘n lang, fyn snuit en groot, oorlogtige oë wat in alle rigtings kan draai. Die ore is lang en rektom, en kan beweeg om geluide te lok. Die mannek is breed en plat, met ‘n dik, donkerharige hals.

Een van die mees kenmerkende kenmerke is die stert, wat kort is, maar dikwels opgerig gehou word wanneer die diersoort bang of agressief is. Die stert het ‘n wit punt, wat ‘n duidelike visuele signalering funksie vervul. Die hoorns, wat slegs by mans voorkom, is lang, reguit en liggies gebuig, met ‘n lengte van 30 tot 45 cm. Hulle is glad, sonder knoppe, en is bedek met ‘n harde, donkergrijs vel. Die hoorns is gebruik in territoriale konflikte en paartjieswedstryde, maar is nie buitengewoon skerp of gevaarlik nie.

Die vel is dik en waterbestendig, wat die diersoort help om in nat omstandighede te oorleef. Die poten is baie spierdig, met breë, plat kloue wat goeie voetvasheid bied op modderige grond. Die voete is laag, wat die balans verbeter in beweegbare, drassige gebiede. Die Rietbok se gesig is uitgesproke, met ‘n duidelike, donkere strook vanaf die oog tot die mond, wat ‘n masker-achtige uitstraling gee. Hierdie masker funksioneer sowel as ‘n visuele identifier as ook as ‘n maakbaarheidskarakteristiek tydens sosiale interaksies.

Die Rietbok (Redunca arundinum) behoort tot die familie Bovidae en is ‘n deel van die genus Redunca, wat ook die Blesbok (R. redunca) en die Tsessebe (R. esquirolii) insluit. Vanaf ‘n evolusionêre perspektief is R. arundinum een van die oudste spesies binne hierdie genus, met fossiele wat dateer uit die Pleistoceen-periode, ongeveer 1 miljoen jaar terug. Die spesie het ‘n unieke adaptasie ontwikkel wat haar toelaat om in hoogwater- en moerasgebiede te oorleef, wat ‘n voordeel gee in gebiede waar ander antilopes nie goed kan aangepas raak nie.

Die biologie van die Rietbok is gekenmerk deur ‘n hoë mate van verskynsel in groep, ‘n sterk affiniteit vir water, en ‘n gedrag wat daarop gerig is om predators te ontvlug. Die spesie is hoofsaaklik nagaktief, met pieke in aktiwiteit tydens die vroeë oggend en laat aand, hoewel dit ook in die middag kan beweeg as die temperatuur laag is. Die Rietbok is ‘n herbivoor wat effektief in die vertikale voedselketting ingebed is, en speel ‘n sleutelrol in die verspreiding van grassemmer en plantspore deur die omgewing.

Die hart- en longsisteem van die Rietbok is aangepas aan langdurige, trage bewegings in moerasagtige gebiede, wat die energieverbruik verminder. Die bloedvate in die poot is dik en sterk, wat die bloedvloei in water beheer en voorkom dat die diersoort te veel warmte verloor. Die urine is sterk geconcentreerd, wat die waterbehoud verbeter – ‘n belangrike aanpassing in gebiede waar water skaars kan wees.

Die Rietbok se immuniteit is sterk, met ‘n groot aantal immuunreceptors wat die bodyselle in staat stel om virusse en bakteriële infeksies te erken en te bestry. Daar is geen bewyse van endemiese siektes wat spesifiek die Rietbok tref nie, maar die diersoort is gevoelig vir parasiete soos ticks en rondworme, veral in warm, vochtige gebiede. Die spesie het ‘n lewensverwagting van 10 tot 14 jaar in die wild, hoewel in gevangenisomstandighede dit tot 18 jaar kan bereik.

Daar is ook belangrike genetiese studies wat getoon het dat R. arundinum ‘n hoge genetiese diversiteit het, wat suggereer dat die spesie ‘n groot populasiestraal gehad het in die verlede. Hierdie diversiteit is belangrik vir die spesie se aanpasbaarheid en oorlewing in veranderende klimaatvoorwaardes. Die Rietbok is ook ‘n belangrike modelorganisme in studie van antilope-sosialiteit, omdat dit ‘n mengsel van solitêre en groepsgedrag toon, wat die evolusionêre druk van predatoren en hulpbronne weerspieël.

Die Rietbok (Redunca arundinum) het ‘n verspreiding wat hoofsaaklik beperk is tot die suidelike en oostelike dele van Afrika. Die spesie kom voor van die noorde van die Vrystaat en Gauteng in Suid-Afrika tot die noordweste van KwaZulu-Natal, en strek verder na die noorde van Mpumalanga en Limpopo. In Namibië vind die Rietbok voor in die ooste van die land, veral in die Omusati-, Oshana- en Omaheke-districte, en in die kustdistrikte van Kaokoland. In Angola is die spesie aangetref in die provinsies Kunene en Cunene, terwyl dit in Botswana in die noordooste (by die Chobe-rivier) en in die kusstreke van Ghanzi voorkom.

In Zimbabwe is die Rietbok beperk tot die noorde van die land, veral in die Manica- en Mashonaland-provinsies, en in die Matetsi- en Mana Pools-natursones. In Mozambique is die spesie aangetref in die noorde, vooral langs die Zambezi-rivier en in die savanne- en moerasgebiede van Niassa en Cabo Delgado. In die Demokratiese Republiek van die Kongo is die Rietbok in die ooste van die land, in die provinsies Nord-Kivu, South Kivu en Maniema, aangetref, maar hier is die populasie klein en geïsoleerd.

Die verspreiding is hoofsaaklik beperk tot gebiede met ‘n kombinasie van permanente of saaises waterbronne, rietveld, grasveld en bosveld. Die spesie is nie in die droë Karoo- of Kalahari-woestyngebiede aangetref nie, en is ook nie in die tropiese bosreënwoudgebiede van Sentraal-Afrika voorkom nie. Die verspreiding is ook beïnvloed deur menslike aktiwiteite, soos landbou, woningbou en jagerkomplekse, wat die natuurlike habitat verdring. In Suid-Afrika is die Rietbok nou meer ‘n kultuurverspreide soort, met belangrike populasies in privaat reserves soos die Addo Elephant National Park, uKhahlamba-Drakensberg Park, en die Mapungubwe National Park.

Die Rietbok is nie ‘n migrerende spesie nie, maar kan ‘n beperkte verskuiving in die winter maak wanneer water bronne verskyn of verdwyn. In sommige gebiede word die spesie gesien as ‘n migrerende soort, maar dit is eerder ‘n verskuiving van groepe binne ‘n sekere gebied as ‘n langafstandsweg. Die spesie is ook nie ‘n volledig isolerende soort nie; daar is sporadiese oorgange tussen populasies in die Limpopo- en Zambezi-riviergebiede, wat genetiese uitruiling mogelijk maak.

Die Rietbok is sterk afhanklik van habitate wat ‘n mengsel van water, rietveld, grasveld en struikveld bied. Die ideale habitat is ‘n vlak, moerasagtige area met ‘n permanente of saaises waterbron, soos ‘n rivier, dam, moeras of kloof wat ‘n gevolg van seisoenale reënval is. Die spesie voorkom dikwels langs rivierlope, in oase, en in gebiede waar die grond vochtig is en ‘n dik laag van riete (soos Phragmites australis, Cyperus papyrus, en Schoenoplectus lacustris) groei.

Die Rietbok vereis ‘n minimum van 20% dekking van rietveld in sy leefomgewing, aangesien hierdie plantgroei ‘n verskaffing van voeding, skaduwee, en verborge plekke vir ontvlugging bied. Die diersoort vermied open, blootliggende areas, en is nie goed aangepas aan droë, open grasveld nie. Die ideale grondsoort is modderig of leem, wat ‘n goeie basis vorm vir rietgroei en wat die poten van die Rietbok kan ondersteun sonder dat dit wegzak.

Die Rietbok is ook afhanklik van ‘n sekere hoeveelheid bomen en struike vir skaduwee en klimaatregulering. Alhoewel dit nie ‘n boomlewendige soort is nie, is die teenwoordigheid van wilde klee, mops, en klein kruipende struike belangrik vir die verspreiding van voeding en veiligheid. Die spesie is nie goed aangepas aan hoogtemontane gebiede nie, en kom nie bo 1 500 meter bo seevlak voor.

Die watersituasie is ‘n kritieke faktor: die Rietbok moet minstens twee keer per week ‘n bron van verse water kan bereik. In droë periodes kan die spesie ‘n beperkte tyd oorleef sonder directe watertoegang, maar dit is ‘n groot risiko vir hydropenie en mortaliteit. Die spesie is ook gevoelig vir watervervuiling, veral deur chemikalieë uit landbou of industriële afval, wat die rietveld en waterbronne kan beskadig.

Die aanwesigheid van predators soos luiperds, jakkalse, en varans is ook ‘n faktor wat die habitatkeuse beïnvloed. Die Rietbok kies gebiede met ‘n lae predatordichtheid, of waar die vegetasie ‘n goeie verborge plek bied. Die spesie vermied ook gebiede naby groot dorps- of stadsonderlinge, aangesien dit ‘n hoë mate van menslike aktiwiteit en lawaai veroorsaak wat die diersoort verstoer.

Die Rietbok is ook sensitief vir veranderinge in die brandpatroon. Te vroeg of te laat brand in die rietveld kan die voedselbronne vernietig, en die spesie sal dan ‘n verskuiving moet maak. Georganiseerde brandbeheer in reservasies is daarom noodsaaklik om die habitat te behou. Die spesie is ook gevoelig vir invasiewe plantesoorte soos Pennisetum polystachion en Echinochloa pyramidalis, wat die natuurlike rietveld kan vervang en die voedselbeskikbaarheid verminder.

Die Rietbok leef in ‘n mengsel van solitêre, paar- en groepsgedrag, afhangende van die seisoen, die beschikbaarheid van voedsel en die mate van bedreiging. In die winter en vroeë lente is die diersoort meestal solitaar of in klein pare, terwyl dit in die late lente en somer groepe vorm wat uit 5 tot 15 individue kan bestaan. Hierdie groepe is meestal samegestel uit vroue en kleintjies, met ‘n dominante man wat die groep beskerm.

Die sosiale struktuur is hierarchies, waar die dominantste man ‘n groep van vroue en jonge beheer. Hy gebruik hoorns, lyfposisie, en oogkontak om konflik te voorkom, maar kan ook fisiek optree teen minder dominante mans. Die groep is nie permanent nie; kleintjies word na ‘n paar maande losgelaat en gaan ‘n nuwe groep of word solo. Die manne is ook tijdelik solitaar, veral in die broeiperiode, en verskyn dikwels alleen in die vroeë oggend of laat aand.

Die Rietbok is ‘n vinnige, agteruit-beweegende diersoort wat ‘n unieke bewegingstegniek gebruik: dit beweeg in ‘n kromme lyn deur die rietveld, wat die predator se oogwerk bemoeilik. Wanneer bedreig word, spring die diersoort ‘n paar keer in ‘n vinnige, hoppende patroon – ‘n gedrag wat bekend staan as ‘‘stottering’’. Hierdie beweging word gebruik om die predator te mislei en die kans op ontsnap te verhoog.

Die spesie gebruik ook visuele en auditiewe signale vir kommunikasie. Die opgerigte stert met die wit punt is ‘n belangrike signaal vir alarm, terwyl die lang ore kan beweeg om geluide te lokaliseer. Die Rietbok maak ‘n lage, brommende geluid wat in groepe gebruik word om kontak te behou. Daar is ook ‘n ruwe, snuifgeluid wat gebruik word wanneer die diersoort bang is of gevaar bespeur.

Die Rietbok is nie ‘n vaste territoriale soort nie, maar kan ‘n klein area beskerm, veral in die broeiperiode. Die manne merk hul gebiede met feromone uit hul hore, en gebruik ook ‘n ‘sweat-gland’ onder die staart om markering te doen. Die vroue is meer mobiel en kan ‘n groep verlaat as die voedselbronne oornag verskyn.

Die spesie is ook bekend vir sy ‘dood-lyk’-gedrag – wanneer ‘n kleintjie gevaar dreig, kan dit stil lê en ‘n doodsklank weergee, wat die predator kan mislei. Hierdie gedrag is ‘n belangrike aanpassing in die wild, waar ‘n ouderdom van ‘n uur of twee kan beteken dat die kind oorleef of sterf. Die Rietbok is ook ‘n baie waaksaam diersoort, met ‘n oogdat wat ‘n 300° sienhoek bied, wat dit toelaat om predators te sien sonder om te draai.

Die voortplanting van die Rietbok (Redunca arundinum) vind meestal in die late winter tot vroeë lente plaas, wanneer die voedselbronne toeneem en die klimaat koeler is. Die vroue bereik geslagselfde in hul tweede lewensjaar, terwyl mans pas in hul derde jaar gereed is vir voortplanting. Die inseminasieperiode is kort, met ‘n duur van 3 tot 5 dae, en word gekenmerk deur ‘n intensieve interaksie tussen man en vrou.

Die draagtyd van die vrou is ongeveer 8 maande, en die geboorte vind gewoonlik in die midde van die winter of vroeë lente plaas. Die vrou gee gewoonlik ‘n enkele kuiken ter wille van die hoë energiekoste van die moeder. Die kleintjie is gebore met ‘n volledige dekking van vlees, en kan reeds na 30 minute staan en loop. Dit is ‘n belangrike aanpassing, aangesien die moeder ‘n groot risiko loop as die kleintjie nie gou kan beweeg nie.

Die kleintjie bly ‘n paar weke weg van die groep, in ‘n verborge plek waar die moeder dit elke paar ure besoek om te voer. Die moeder gebruik ‘n geheime, gepersonaliseerde geur om die kleintjie te herken, en dit is nie toegestaan dat ander vroue dit voer nie. Die voeding is melk, wat rijk is aan proteïene en vet, en die kleintjie drink dit 4 tot 6 keer per dag. Na 6 weke word die kleintjie geleidelik aan vaste voedsel blootgestel, en is dit volledig afhanklik van die moeder tot 6 maande.

Die jonge groei vinnig, en bereik 70% van die volwasse grootte in 9 maande. Mannelike kleintjies word van die groep afgeskeep in hul tweede jaar, terwyl vroue meestal in die groep bly. Die eerste seksuele aktiwiteit van mans vind plaas in hul derde jaar, en die vroue kan 2 tot 3 keer per jaar nakom, afhangende van die voedselbeskikbaarheid.

Die lewensiklus van die Rietbok is normaalweg 10 tot 14 jaar in die wild, maar in gevangenisomstandighede kan dit tot 18 jaar bereik. Die oudste bekende Rietbok in ‘n reserve was 17 jaar oud. Die dood is gewoonlik veroorsaak deur predators, voedseltekort, of siektes, en nie deur ouderdom nie. Die jongstermsyklopes is ‘n belangrike fase in die lewensiklus, aangesien die jonge gevoelig is vir predatiewe en kan nie vinnig genoeg beweeg nie.

Die Rietbok is ‘n herbivoor wat primêr op riete, gras, en waterplantegroei berus. Haar dieet bestaan hoofsaaklik uit Phragmites australis, Cyperus papyrus, Schoenoplectus lacustris, en Panicum maximum. Die diersoort is ook bekend om te graas op jong groei van grasspore, blare van struike, en selfs vrugte van bepaalde bome soos die mopane (Colophospermum mopane).

Die voedingsgedrag is sterk afhanklik van die tyd van die dag en die seisoen. Die Rietbok is hoofsaaklik nagaktief, en beweeg in die vroeë oggend of laat aand om te graas. Tydens die droë seisoen is die voedsel beperk, en die diersoort moet verder beweeg om grond te vind wat nog voedingswaarde het. In die natte seisoen is die voedsel ryker, en die Rietbok kan ‘n groter verskeidenheid van plantegroei verbruik.

Die Rietbok het ‘n spesifieke voedingssiestem wat bestaan uit ‘n lang, gespierde maag, wat ‘n dubbel-maagsyteem het wat die cellulose in riete en gras effektief afbreek. Die eerste maag is ‘n fermentasiebak, waar mikro-organismes die plantaardige materiaal afbreek tot nutriënte. Die diersoort slaap 3 tot 4 uur per dag, en die res van die tyd word aan graas en herdiging gewy.

Die Rietbok is ook ‘n water-afhanklike soort, en drink minstens twee keer per dag. In die wild kan dit ‘n beperkte tyd oorleef sonder water, maar dit is ‘n groot risiko. Die diersoort kan ook voeding uit vochtige plantegroei trek, wat die waterbehoud verbeter.

Die voeding is ‘n belangrike faktor in die sosiale struktuur, aangesien groepe meestal in ‘n sekere area bly waar die voedsel ryker is. Die Rietbok is ook ‘n belangrike spil in die eko-sisteem, aangesien dit die groei van riete beheer en die verspreiding van grassemmer bevorder.

Die Rietbok het ‘n gematigde ekonomiese waarde, veral in die toerisme- en natuurreservasiesektor. In private reserves en nasionale parkes soos Addo Elephant NP, uKhahlamba-Drakensberg NP, en Mapungubwe NP is die Rietbok ‘n belangrike attractie vir natuurliefhebbers en fotografe. Sy unieke voorkoms en gedrag maak dit ‘n favoriete voorwerp vir wildlife-wandelingen en birdwatching-toerisme.

Die vleis van die Rietbok is tafelvleis, maar nie ‘n groot markwaarde nie. In sommige tradisionele gemeenskappe in Suid-Afrika en Namibië word die vleis gebruik vir feeste en rituele, maar nie in groot hoeveelhede nie. Die leer is dik, waterbestendig, en werd in sommige kulturele praktyke vir beplanning of kleidery.

Die Rietbok is ook ‘n belangrike model in genetiese en ecologiese navorsing. Wetenskaplikes gebruik die spesie om die aanpasbaarheid van antilopes in veranderende klimaatsituasies te bestudeer. In ‘n paar gevalle is die Rietbok in ‘n biologiese beheerprogram gebruik om die groei van invasiewe plantesoorte te beperk.

Daar is ook ‘n klein mark vir die hoorns en tandjies, wat gebruik word in kunswerke of amuletten. Maar hierdie handel is beperk en nie massaal nie. Die Rietbok is nie ‘n groot jagvoorwerp nie, en daar is geen groot industrieel gebruik vir die spesie.

Die Rietbok is ‘n belangrike spil in die ekologie van moeras- en rietveldhabitats. Dit help om die groei van riete te beheer, wat die waterkwaliteit verbeter en die biodiversiteit van waterplantegroei bevorder. Die spesie is ook ‘n voedselbron vir predators soos luiperds, jakkalse, en varans, en speel ‘n rol in die verspreiding van grassemmer.

Die spesie is nie bedreig nie, maar is gevoelig vir habitatverlies. Die grootste gevare is die verdroging van moerasse, landbouuitbreiding, en wateronttrekkings. In Suid-Afrika is die Rietbok beskerm onder die National Environmental Management: Biodiversity Act (NEMBA), en word dit beskou as ‘n “nie-bedreigde” spesie.

Bewaringsmaatreëls sluit in:

• Beheer van watergebruik in rietveldgebiede
• Verhoeding van invasiewe plantesoorte
• Aanmoediging van natuurreservasies met rietveld
• Genetiese monitoring in klein populasies
• Onderrigprogramme vir plaaslike gemeenskappe

Die Rietbok is ook ‘n deel van die “Wetlands Conservation Initiative” in Suid-Afrika en Namibië.